هوش مصنوعی و بحران اقلیمی؛ نجات‌بخش یا تهدیدی تازه؟

در حالی که شرکت‌های فناوری می‌گویند هوش مصنوعی می‌تواند به مقابله با بحران اقلیمی کمک کند، رشد شتاب‌زده دیتاسنترها، مصرف عظیم برق و آب، و وابستگی آن‌ها به سوخت‌های فسیلی، نگرانی جدی دانشمندان و فعالان محیط‌زیست را برانگیخته است.

به گزارش تابش کوثر و به نقل از "گاردین"، فعالان محیط‌زیست هشدار می‌دهند که توسعه هوش مصنوعی با هزینه‌های سنگین اقلیمی همراه است. در آمریکا، دیتاسنتر غول‌پیکر xAI متعلق به ایلان ماسک با توربین‌های گازسوز، حجم بالایی از متان – یکی از قوی‌ترین گازهای گلخانه‌ای – را وارد جو می‌کند. به گفته فعالان محیط‌زیست، این میزان آلودگی «باورنکردنی» است و برای تولید محتوایی صرف می‌شود که گاه بی‌فایده یا حتی خطرناک است.

نگرانی‌ها تنها به آلودگی محدود نمی‌شود. رشد انفجاری هوش مصنوعی باعث افزایش شدید تقاضای برق شده است. در ایرلند، دیتاسنترها اکنون حدود یک‌پنجم برق کشور را مصرف می‌کنند و پیش‌بینی می‌شود این رقم به‌زودی به یک‌سوم برسد. این وضعیت حتی باعث توقف موقت اتصال دیتاسنترهای جدید به شبکه برق شده است.

در سطح جهانی، دیتاسنترها فعلاً حدود ۱٪ برق دنیا را مصرف می‌کنند، اما پیش‌بینی می‌شود سهم آن‌ها در آمریکا تا سال ۲۰۳۵ به نزدیک ۹٪ برسد. هرچند برخی شرکت‌ها به انرژی‌های تجدیدپذیر یا هسته‌ای روی آورده‌اند، اما در کوتاه‌مدت، سوخت‌های فسیلی – به‌ویژه گاز و زغال‌سنگ – همچنان منبع اصلی تأمین برق هوش مصنوعی خواهند بود.

مدافعان این فناوری می‌گویند مصرف انرژی هر پرسش متنی از چت‌بات‌ها ناچیز است و هوش مصنوعی می‌تواند با بهینه‌سازی شبکه برق، بهبود باتری‌ها، افزایش بهره‌وری انرژی و کاهش انتشار کربن در صنایع مختلف، بیش از آنچه تولید می‌کند، به اقلیم سود برساند. گزارش‌هایی از گوگل، ایبردرولا و شرکت‌های انرژی اروپا نشان می‌دهد که استفاده از AI بهره‌وری را افزایش داده و مصرف انرژی را کاهش داده است.

اما منتقدان می‌گویند این تصویر کامل نیست. یکی از نگرانی‌های اصلی، «انتشار غیرمستقیم» است؛ یعنی استفاده گسترده شرکت‌های نفت و گاز از هوش مصنوعی برای افزایش استخراج سوخت‌های فسیلی. آژانس بین‌المللی انرژی برآورد کرده AI می‌تواند ذخایر قابل استخراج نفت و گاز را افزایش دهد و هزینه پروژه‌ها را کاهش دهد؛ موضوعی که عملاً با اهداف اقلیمی در تضاد است.

در کنار این، هوش مصنوعی با تقویت تبلیغات و مصرف‌گرایی، می‌تواند تقاضا برای سفر، خرید و مصرف انرژی را افزایش دهد. برخی نهادهای بین‌المللی و گروه‌های محیط‌زیستی حتی خواستار توقف موقت ساخت دیتاسنترهای جدید تا زمان تدوین قوانین سخت‌گیرانه‌تر شده‌اند.

در نهایت، بسیاری از کارشناسان تأکید می‌کنند که مسئله «خوب یا بد بودن» هوش مصنوعی نیست، بلکه نحوه استفاده از آن اهمیت دارد. به گفته پژوهشگران حوزه اقلیم، اگر این فناوری به‌طور هدفمند و کم‌مصرف برای حل مسائل واقعی مانند انرژی پاک، پیش‌بینی بلایای طبیعی و حفاظت از جنگل‌ها به‌کار رود، می‌تواند بخشی از راه‌حل باشد؛ اما در وضعیت فعلی، خطر آن وجود دارد که به بهای تشدید بحران اقلیمی، صرف تولید محتوای کم‌ارزش دیجیتال شود.
 

انتهای پیام/Z110

کد خبر 142599

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha